Bỏ qua, tới nội dung
phần mềm kế toán

Nhập hóa đơn và chứng từ

Nhập hóa đơn mua vào và bán ra (import XML, nhập tay, đọc PDF), tạo chứng từ từ hóa đơn, chọn đúng loại chứng từ.

Tài liệu này dùng khi nào

Đọc khi bạn phải đưa một hóa đơn mua hoặc bán vào hệ thống, hoặc phải lập một chứng từ hạch toán bằng tay. Tài liệu nói rõ việc nào làm trước, bấm nút nào, và vì sao thứ tự đó quan trọng với tờ khai thuế.

Các phân hệ khác (kho, công cụ dụng cụ, tài sản cố định, thu chi ngân hàng theo công nợ, giá thành) có hướng dẫn riêng ở các trang khác của tài liệu này.

Hóa đơn và chứng từ là hai thứ khác nhau

Đây là chỗ hay nhầm nhất, và nhầm ở đây thì tới lúc khai thuế mới phát hiện.

Hóa đơn Chứng từ
Là gì Chứng từ gốc do bên bán phát hành Bút toán ghi vào sổ kế toán
Ai tạo Bên ngoài, bạn nhập hoặc import vào Bạn lập, hoặc hệ thống sinh từ hóa đơn
Màn hình Hóa đơn mua vào, Hóa đơn bán ra Chứng từ, Tìm chứng từ
Ảnh hưởng tới Bảng kê hóa đơn, chỉ tiêu [23] [24] [32] [33] của tờ khai 01/GTGT Sổ cái, Bảng CĐPS, Báo cáo tài chính

Chương trình không phát hành hóa đơn. Mọi hóa đơn đều từ ngoài đưa vào: hóa đơn mua thì nhà cung cấp gửi, hóa đơn bán thì bạn xuất trên phần mềm hóa đơn điện tử rồi nhập lại vào đây.

Một nghiệp vụ hoàn chỉnh cần cả hai, và hai thứ phải được gắn với nhau. Tờ khai 01/GTGT lấy số thuế đầu ra từ bảng kê hóa đơn bán, còn sổ tài khoản 3331 lấy từ chứng từ. Hóa đơn không có chứng từ, hoặc chứng từ không gắn hóa đơn, là hai sổ lệch nhau.

Nhập hóa đơn mua vào

Vào Hóa đơn › Hóa đơn mua vào.

Nhập hóa đơn và chứng từ: Nhập hóa đơn mua vào
Nhập hóa đơn và chứng từ: Nhập hóa đơn mua vào

Cách 1: Import XML (nhanh nhất)

  1. Bấm Import XML.
  2. Chọn nhiều tệp một lượt: giữ Ctrl (Windows) hoặc Cmd (Mac) để chọn rời, hoặc Ctrl+A để chọn cả thư mục đã tải về từ hóa đơn điện tử.
  3. Mỗi lần nhập tối đa 100 tệp, tổng dung lượng không quá 30 MB, mỗi tệp không quá 2 MB. Chọn nhiều hơn thì hệ thống báo ngay và không nhập tệp nào; hãy chia thành nhiều lần.
  4. Trong lúc nhập, nút hiện Đang import 12 file.... Hệ thống nhập lần lượt từng tệp; một tệp lỗi thì bỏ qua tệp đó rồi đi tiếp, cả lô không bị dừng. Hai người cùng công ty không nhập theo lô cùng lúc được: người thứ hai được báo đợi lần trước xong.
  5. Đọc câu tổng kết ở cuối. Nếu có tệp lỗi, hệ thống liệt kê tên tệp kèm lý do, tối đa 10 dòng đầu.

Import XML tự lấy số hóa đơn, ngày, mã số thuế, tên đối tác, từng dòng hàng, thuế suất và tiền thuế. Đối tác chưa có trong danh mục thì được tạo mới theo mã số thuế trên hóa đơn.

Cách 2: Nhập tay

Bấm Thêm hóa đơn khi không có tệp XML (hóa đơn giấy, hóa đơn scan, hoặc XML sai định dạng). Các trường cần chú ý:

  • Đối tác / Nhà cung cấp: chọn trong danh mục. Chưa có thì khai ở Danh mục trước.
  • Số hóa đơn, Ngày hóa đơn: ghi đúng như trên hóa đơn giấy, vì bảng kê thuế đối chiếu theo hai trường này.
  • Mục đích sử dụng hóa đơn: chịu thuế, không chịu thuế, hoặc dùng chung. Trường này quyết định hóa đơn vào chỉ tiêu nào của tờ khai và có được phân bổ thuế khấu trừ hay không. Chọn sai là khai sai.
  • Là chi phí trả trước: chọn Có nếu chi phí phân bổ nhiều kỳ (bảo hiểm, thuê nhà trả trước), khi đó hạch toán vào 242.
  • Dòng hàng: tên, số lượng, đơn giá, thuế suất. Tổng cộng phải khớp hóa đơn giấy.
  • Ngoại tệ: chọn loại tiền rồi nhập Tỷ giá. Sổ ghi bằng VND theo tỷ giá này.

Sau khi lưu, kiểm lại mã số thuế đối tác. Mã số thuế sai thì bảng kê mua vào không khớp với dữ liệu cơ quan thuế.

Cách 3: Đọc từ PDF, ảnh bằng trợ lý AI

Công ty đã bật Trợ lý AI thì màn hóa đơn có thêm nút Đọc từ PDF, ảnh. Chọn tệp PDF hoặc ảnh chụp của một hóa đơn (tối đa 10 MB), trợ lý đọc và điền sẵn form nhập tay ở cách 2, bên cạnh là bản gốc để đối chiếu. Tệp không được lưu lại.

  • Ô tô vàng là ô đọc chưa chắc hoặc có cảnh báo (thành tiền lệch, tổng lệch, trùng số hóa đơn). Sửa trên form như nhập tay.
  • Đối tác chưa có trong danh mục thì không tự tạo như Import XML: kiểm lại tên, mã số thuế trong khung gợi ý rồi bấm Thêm vào danh mục.
  • Phải tích ô Tôi đã đối chiếu từng ô với bản gốc thì mới lưu được.

Có tệp XML thì vẫn dùng cách 1: XML là dữ liệu gốc của hóa đơn điện tử, không phải đọc lại từ ảnh.

Từ hóa đơn sang chứng từ

Nhập hóa đơn xong, hóa đơn ở trạng thái Nháp và chưa có bút toán nào. Có hai đường để tạo chứng từ, chọn theo mức độ bạn muốn soát lại.

Nhập hóa đơn và chứng từ: Từ hóa đơn sang chứng từ
Nhập hóa đơn và chứng từ: Từ hóa đơn sang chứng từ

Đường 1: Tạo hạch toán nháp (nên dùng)

  1. Mở hóa đơn ở cột hành động, xem phần Gợi ý hạch toán theo chuẩn mực kế toán.
  2. Chọn Tài khoản chi phí / hàng tồn kho. Gợi ý: mua vật tư hàng hóa chọn 152 hoặc 156; hóa đơn dịch vụ chọn 627, 641, 642; chi phí trả trước chọn 242. Hóa đơn bán thì ô này là Tài khoản doanh thu, chọn 5111 bán hàng hóa hoặc 5113 cung cấp dịch vụ.
  3. Với hóa đơn bán, chọn thêm Đối tượng tập hợp chi phí để doanh thu 511 gắn đúng đối tượng.
  4. Bấm Tạo hạch toán nháp rồi xác nhận. Nút này chỉ hiện khi hóa đơn còn trạng thái Nháp.
  5. Hệ thống tạo một chứng từ nháp và gắn nó vào hóa đơn. Mở chứng từ đó ở màn Chứng từ, soát lại các dòng, rồi vào sổ.

Đường 2: Xem gợi ý ngay ở danh sách

Mỗi dòng hóa đơn có nút biểu tượng Gợi ý hạch toán theo chuẩn mực kế toán. Bấm vào, chọn tài khoản chính, hộp thoại hiện luôn các dòng Nợ / Có dự kiến. Bấm Tạo chứng từ thì hệ thống mở màn lập chứng từ với các dòng đã điền sẵn, đúng loại phiếu (HDBH cho hóa đơn bán, MDV cho hóa đơn mua) và ô Hóa đơn gốc đã chọn sẵn hóa đơn vừa xem. Bạn soát lại rồi tự Cất.

Khác Đường 1 ở chỗ chứng từ chưa được tạo khi bạn còn đang xem gợi ý, nên sửa dòng, đổi tài khoản hay thêm dòng trước lúc Cất đều thoải mái. Chỉ cần giữ nguyên ô Hóa đơn gốc: đó là chỗ đánh dấu hóa đơn đã hạch toán. Bỏ hóa đơn ra khỏi ô đó rồi Cất thì hóa đơn nằm lại ở thẻ Chờ hạch toán, và cờ HẠCH TOÁN vẫn trống.

Vòng trạng thái hóa đơn

Trạng thái Nghĩa
Nháp Mới nhập, chưa có bút toán. Sửa được tự do.
Đã duyệt Đã kiểm, chờ hạch toán.
Đã tạo hạch toán nháp tự động Đã có chứng từ nháp gắn vào, chờ soát và vào sổ.
Đã vào sổ Chứng từ đã vào sổ, số liệu đã lên báo cáo.
Khóa Không sửa được, dùng khi đã quyết toán hoặc chốt kỳ.

Cột HẠCH TOÁN trong danh sách là cờ riêng, không phải một trạng thái: nó cho biết hóa đơn đã có chứng từ gắn vào hay chưa. Ba thẻ Tất cả hóa đơn, Chờ hạch toán, Đã hạch toán lọc theo cờ này. Cuối tháng, thẻ Chờ hạch toán phải trống.

Hóa đơn bán ra: nhập hóa đơn trước, luôn luôn

Với hóa đơn bán, thứ tự chỉ có một đường đúng:

Nhập hóa đơn và chứng từ: Hóa đơn bán ra: nhập hóa đơn trước, luôn luôn
Nhập hóa đơn và chứng từ: Hóa đơn bán ra: nhập hóa đơn trước, luôn luôn
  1. Nhập hóa đơn bán vào Hóa đơn bán ra (import XML từ phần mềm hóa đơn điện tử, hoặc Thêm hóa đơn).
  2. Mở hóa đơn, chọn tài khoản doanh thu, bấm Tạo hạch toán nháp.
  3. Soát chứng từ rồi vào sổ.

Đừng vào màn Chứng từ lập thẳng một phiếu Hóa đơn bán hàng (HDBH) rồi để trống ô Hóa đơn gốc. Chứng từ kiểu đó không gắn với hóa đơn nào, nên thuế đầu ra của nó ghi vào sổ 3331 nhưng không vào chỉ tiêu [33] của tờ khai 01/GTGT. Tờ khai thiếu doanh thu và thiếu thuế, trong khi sổ vẫn đủ: lệch này chỉ lộ ra lúc mở tờ khai.

Hai dấu hiệu bạn đã làm sai:

  • Ở danh sách Chứng từ, cạnh mã chứng từ có nhãn vàng chưa gắn hóa đơn.
  • Mở 01/GTGT thấy cảnh báo “Thuế GTGT đầu ra theo hóa đơn … lệch với sổ TK 3331 …”.

Thấy một trong hai dấu hiệu đó thì mở chứng từ, chọn hóa đơn ở ô Hóa đơn gốc rồi Cất. Hóa đơn chưa có trong hệ thống thì nhập hóa đơn trước đã.

Lập chứng từ tay: chọn đúng loại

Màn Chứng từ cho lập tay 9 loại. Mã loại cũng là tiền tố số chứng từ.

Mã Loại Dùng khi nào Đừng dùng khi
PT Phiếu thu Thu tiền mặt vào quỹ Tiền vào tài khoản ngân hàng
PC Phiếu chi Chi tiền mặt từ quỹ Chuyển khoản, dùng BN
BC Báo có (thu tiền gửi) Tiền vào tài khoản ngân hàng Tiền mặt
BN Báo nợ (chi tiền gửi) Tiền ra khỏi tài khoản ngân hàng Tiền mặt
PN Phiếu nhập kho Nhập hàng vào kho Mua dịch vụ, không qua kho
PX Phiếu xuất kho Xuất hàng khỏi kho Chuyển kho nội bộ, dùng phân hệ Kho
HDBH Hóa đơn bán hàng Ghi doanh thu, lập từ màn hóa đơn Lập tay khi hóa đơn bán đã có trong hệ thống
MDV Mua dịch vụ Hóa đơn dịch vụ không qua kho Mua hàng nhập kho, dùng PN
PKT Phiếu kế toán khác Bút toán không thuộc loại nào ở trên: trích khấu hao tay, kết chuyển, điều chỉnh Nghiệp vụ đã có loại phiếu riêng

Ba quy tắc giữ sổ sạch:

  • PKT không phải cái sọt. Nghiệp vụ nào đã có loại phiếu riêng thì dùng loại đó, nếu không các báo cáo theo phân hệ sẽ không thấy nghiệp vụ của bạn.
  • Số chứng từ do hệ thống cấp, theo tiền tố và kỳ. Không sửa tay, không đặt trùng.
  • Sửa chứng từ là sửa cả phiếu, không sửa riêng một dòng. Mở phiếu, sửa các dòng, lưu lại một lần.

Ngoài 9 loại trên còn 7 loại do hệ thống sinh ra từ phân hệ nghiệp vụ (chuyển kho, kiểm kê kho, phân bổ công cụ dụng cụ, khấu hao tài sản cố định, phân bổ chi phí, kết chuyển giá thành, kiểm kê quỹ). Những phiếu này chỉ xem: muốn đổi thì sửa ở chứng từ gốc rồi cho sinh lại.

Trình tự chuẩn trong tháng

  1. Nhận và import toàn bộ hóa đơn mua trong tháng.
  2. Nhập hóa đơn bán đã xuất trong tháng.
  3. Hạch toán từng hóa đơn, cho tới khi thẻ Chờ hạch toán trống ở cả hóa đơn mua và bán.
  4. Nhập chứng từ tiền mặt và ngân hàng theo sổ quỹ và sao kê.
  5. Nhập phiếu nhập, xuất kho còn thiếu.
  6. Chạy phân bổ công cụ dụng cụ và khấu hao tài sản cố định.
  7. Mở 01/GTGT, xử lý hết cảnh báo lệch 3331.
  8. Mở Bảng CĐPS kiểm tổng Nợ bằng tổng Có, soát các tài khoản có số dư lạ.
  9. Đối chiếu công nợ phải thu, phải trả với đối tác.
  10. Chốt kỳ.

Các bước cuối kỳ và kết chuyển mô tả chi tiết ở trang Trình tự làm việc trong tháng.

Lỗi thường gặp và cách sửa

Tờ khai 01/GTGT báo lệch 3331

Bấm Xem chi tiết trong cảnh báo. Hệ thống chia ra hai danh sách:

  • Chứng từ ghi Có 3331 chưa gắn hóa đơn: có bút toán nhưng không gắn hóa đơn nào. Hóa đơn đã nhập rồi thì mở chứng từ đó ra, chọn hóa đơn ở ô Hóa đơn gốc rồi Cất. Chưa nhập hóa đơn thì nhập hóa đơn bán trước, sau đó quay lại gắn vào chứng từ.
  • Hóa đơn bán chưa hạch toán: có hóa đơn nhưng chưa có bút toán. Mở hóa đơn, bấm tạo bút toán.

Nếu cả hai danh sách đều trống mà vẫn lệch, nguyên nhân thường là bút toán ghi số tiền khác số thuế trên hóa đơn, hoặc hóa đơn và bút toán rơi vào hai kỳ khác nhau.

Import XML báo số hóa đơn đã tồn tại

Hóa đơn đó đã nhập rồi. Tìm trong danh sách theo số hóa đơn để chắc chắn, đừng nhập lại bằng tay: hai hóa đơn trùng số làm thuế khấu trừ bị tính hai lần.

Hóa đơn đã import mà quên hạch toán

Mở thẻ Chờ hạch toán. Đây là danh sách việc còn nợ, cuối tháng phải trống.

Chứng từ đã có mà hóa đơn vẫn ở thẻ Chờ hạch toán

Chứng từ đó không gắn vào hóa đơn, thường là do lập tay ở màn Chứng từ mà để trống ô Hóa đơn gốc. Hậu quả không chỉ là một thẻ đếm sai:

  • Thẻ Chờ hạch toán hết dùng được làm chốt kiểm cuối tháng, vì hóa đơn đã hạch toán và hóa đơn chưa hạch toán nằm lẫn vào nhau. Người sau mở lên dễ hạch toán lần thứ hai, thuế khấu trừ và chi phí bị tính đôi. Hóa đơn có gắn chứng từ thì hệ thống chặn việc đó, hóa đơn mồ côi thì không có gì chặn.
  • Xóa hay bỏ ghi chứng từ mồ côi thì cờ hạch toán của hóa đơn và các dòng đối trừ công nợ theo hóa đơn không được mở lại theo, phải tự rà bằng tay.
  • Hóa đơn bán mà cả hóa đơn và chứng từ đều có thì tờ khai 01/GTGT vẫn khớp, nên lỗi này không tự lộ ra ở đó. Còn nếu chỉ có chứng từ mà chưa nhập hóa đơn thì ra cảnh báo lệch 3331 ở mục trên.

Cách sửa không phải xóa đi lập lại. Mở chứng từ đó ở màn Chứng từ, chọn hóa đơn ở ô Hóa đơn gốc rồi Cất: hệ thống đánh dấu hóa đơn đã hạch toán ngay lúc đó, các số liệu đã vào sổ không phải nhập lại. Ô này có ở phiếu HDBH, MDV, PN và PKT.

Ô chỉ liệt kê hóa đơn còn ở thẻ Chờ hạch toán. Không tìm thấy hóa đơn cần gắn nghĩa là nó đã gắn vào một chứng từ khác, hãy mở chứng từ đó xem trước, đừng để một hóa đơn có hai bút toán. Kỳ đã chốt thì mở lại kỳ mới sửa được.

Tìm hết chúng một lượt: ở màn Chứng từ, chọn bộ lọc Chưa gắn hóa đơn. Danh sách ra gồm phiếu HDBH chưa gắn hóa đơn và mọi phiếu có dòng thuế GTGT (ghi Có 3331 hoặc ghi Nợ 1331) mà còn để trống ô Hóa đơn gốc. Phiếu PKT khấu hao, kết chuyển, điều chỉnh không có dòng thuế nên không bị bắt vào đây. Chạy bộ lọc này trước mỗi lần khai thuế là cách rẻ nhất để không phải đi dò lệch 3331 sau.

Nút Tạo hạch toán nháp không hiện

Hóa đơn đã qua trạng thái Nháp, nghĩa là đã có chứng từ hoặc đã vào sổ. Kiểm cột HẠCH TOÁN và mở chứng từ đã gắn ra xem, đừng tạo thêm bút toán thứ hai cho cùng một hóa đơn.

Chứng từ không sửa được

Hai lý do: kỳ kế toán đã chốt, hoặc chứng từ do hệ thống sinh ra từ phân hệ nghiệp vụ. Hệ thống hiện câu thông báo nói rõ lý do nào ngay trên phiếu.

Hóa đơn ngoại tệ lệch số

Kiểm Tỷ giá trên hóa đơn. Sổ ghi bằng VND theo tỷ giá nhập lúc hạch toán, nên tỷ giá sai là cả bút toán sai. Chênh lệch tỷ giá khi thanh toán xử lý bằng một phiếu PKT riêng.

Tra ở đâu

Cần làm Đường dẫn menu
Nhập, import, hạch toán hóa đơn mua Hóa đơn › Hóa đơn mua vào
Nhập, hạch toán hóa đơn bán Hóa đơn › Hóa đơn bán ra
Lập phiếu thu, chi, báo có, báo nợ Nghiệp vụ › Tiền
Lập phiếu kế toán khác Nghiệp vụ › Tổng hợp › Phiếu kế toán khác
Tìm lại một chứng từ đã lập Nghiệp vụ › Tổng hợp › Tìm chứng từ
Kiểm tờ khai thuế GTGT Báo cáo tài chính & Thuế › Thuế GTGT › Tờ khai 01/GTGT
Kiểm tổng Nợ bằng tổng Có Báo cáo › Sổ kế toán › Bảng CĐPS
Xem ai sửa gì Hệ thống › Nhật ký hoạt động

Cập nhật ngày 18/11/2026